SỰ CẦN THIẾT SẮP XẾP ĐVHC CẤP HUYỆN, CẤP XÃ CỦA TỈNH LẠNG SƠN
Lạng Sơn là tỉnh miền núi, vùng cao, biên giới, phía Đông Bắc tiếp giáp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc với đường biên giới dài 231,74 km; phía Bắc giáp tỉnh Cao Bằng, phía Tây giáp tỉnh Bắc Kạn và tỉnh Thái Nguyên, phía Tây Nam giáp tỉnh Bắc Giang, phía Đông Nam giáp tỉnh Quảng Ninh; Lạng Sơn cách thủ đô Hà Nội 155 km; gần vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và nằm trên trục hành lang kinh tế Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam) với trục giao thông huyết mạch là Quốc lộ 1A và tuyến đường sắt liên vận quốc tế Việt Nam - Trung Quốc.
Tổng diện tích tự nhiên của tỉnh là 8.310,18 km2; dân số 862.482 người, chủ yếu là người dân tộc thiểu số chiếm 83,91%, trong đó có 07 dân tộc chính gồm: Nùng, Tày, Kinh, Dao, Sán chay, Hoa, Mông; dân số chủ yếu sinh sống ở khu vực nông thôn.
Thực hiện Nghị quyết số 37-NQ/TW[1], ngày 24/12/2018 của Bộ Chính trị, giai đoạn 2019 - 2021 tỉnh Lạng Sơn thực hiện sắp xếp 51 ĐVHC cấp xã thành 25 đơn vị, giảm 26 ĐVHC cấp xã. Tính đến thời điểm hiện tại tỉnh Lạng Sơn có 11 đơn vị hành chính cấp huyện (gồm 10 huyện và 01 thành phố), 200 đơn vị hành chính cấp xã (gồm: 181 xã, 14 thị trấn và 05 phường) và 1.646 thôn, tổ dân phố (gồm: 1.463 thôn và 183 tổ dân phố).
Với đặc thù của tỉnh miền núi, địa hình bị chia cắt bởi các dãy núi cao, hạ tầng giao thông không thuận tiện (đồi, núi chiếm trên 80% tổng diện tích của cả tỉnh), phần lớn các xã đều có diện tích tự nhiên rộng, địa hình chia cắt mạnh, quy mô dân số ít, phần lớn là người dân tộc thiểu số sống rải rác, không tập trung; một số thị trấn có diện tích tự nhiên nhỏ hẹp[2], chưa đáp ứng và tương xứng với vai trò là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá, xã hội của huyện, chưa tạo điều kiện thuận lợi trong quy hoạch, xây dựng thiết chế văn hóa, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Thực hiện Kết luận số 48-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 117/NQ-CP của Chính phủ; UBND tỉnh Lạng Sơn đã thực hiện thống kê, rà soát tiêu chuẩn của các ĐVHC cấp huyện, cấp xã trên địa bàn tỉnh. Qua thống kê, rà soát, toàn tỉnh có 06 ĐVHC cấp xã chưa đảm bảo tiêu chuẩn về diện tích và quy mô dân số theo quy định, thuộc diện sắp xếp trong giai đoạn 2023 - 2025.
Bên cạnh đó, để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội với tầm nhìn dài hạn, ngoài các ĐVHC thuộc diện sắp xếp, tỉnh Lạng Sơn còn rà soát xây dựng phương án sắp xếp đối với các ĐVHC theo diện khuyến khích sắp xếp nhằm giảm số lượng, tăng quy mô ĐVHC, giải quyết các vấn đề còn bất hợp lý về phân định địa giới ĐVHC để đảm bảo hoàn thiện các mục tiêu phát triển đô thị theo quy hoạch, kế hoạch, chương trình phát triển đô thị của tỉnh và của địa phương, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội, tạo thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước ở địa phương.
Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Trung ương, xuất phát từ thực trạng tổ chức các ĐVHC trên địa bàn tỉnh và định hướng phát triển của địa phương, việc sắp xếp lại các ĐVHC cấp huyện, cấp xã trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn để tăng quy mô diện tích tự nhiên, dân số nhằm góp phần tinh gọn tổ chức, bộ máy, giảm đầu mối, tinh giản biên chế, nâng cao hiệu quả đầu tư kinh tế - xã hội, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị; tạo điều kiện tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có, các thế mạnh kinh tế, đảm bảo phát triển hài hòa và bền vững; tạo lập cơ sở pháp lý cho công tác quy hoạch xây dựng, phát triển đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn
[1] Nghị quyết số 37-NQ/TW, ngày 24/12/2018 của Bộ Chính trị về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã.
[2] Thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc: 4,6km2,đạt tỷ lệ 32,85%; thị trấn Cao Lộc, huyện Cao Lộc: 2,75km2, đạt tỷ lệ 19,64%; thị trấn Thất Khê, huyện Tràng Định: 0,87 km2, đạt tỷ lệ 6,18%.
